{"id":383,"date":"2024-02-15T22:37:38","date_gmt":"2024-02-15T21:37:38","guid":{"rendered":"http:\/\/kolonowysacz.pl\/?p=383"},"modified":"2024-02-15T22:37:38","modified_gmt":"2024-02-15T21:37:38","slug":"ekologiczne-uwarunkowania-pszczol-do-zycia-i-zapylania-odc-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kolonowysacz.pl\/index.php\/2024\/02\/15\/ekologiczne-uwarunkowania-pszczol-do-zycia-i-zapylania-odc-2\/","title":{"rendered":"Ekologiczne uwarunkowania pszcz\u00f3\u0142 do \u017cycia i zapylania. odc. 2."},"content":{"rendered":"\n

Zale\u017cno\u015bci w o\u017cywionej cz\u0119\u015bci ekosystemu i ich wp\u0142yw na bior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107.

Z istniej\u0105cych zale\u017cno\u015bci pomi\u0119dzy organizmami p\u0142yn\u0105 wszechstronne korzy\u015bci dla ekosystemu. Przede wszystkim dzi\u0119ki tym zachodz\u0105cym relacjom mo\u017ce istnie\u0107 \u017cycie na Ziemi, poniewa\u017c tworzy si\u0119 bior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 ekosystemowa. Wyst\u0119powanie zale\u017cno\u015bci pomi\u0119dzy organizmami przybiera zatem znaczenie ewolucyjne. W poprzednim odcinku zaprezentowa\u0142am przyk\u0142ady takich zale\u017cno\u015bci, kt\u00f3re ze wzgl\u0119du na przybieranie r\u00f3\u017cnej formy (antagonistyczne lub nieantagonistyczne) nie zawsze
dobrze rokuj\u0105 dla ka\u017cdej populacji organizm\u00f3w, w kt\u00f3rych te oddzia\u0142ywania zachodz\u0105. Jednak\u017ce patrz\u0105c okiem biologa ewolucyjnego, przyrodzie nale\u017cy zaufa\u0107, poniewa\u017c to ona w spos\u00f3b naturalny r\u00f3wnowa\u017cy swoje zasoby.
Bez w\u0105tpienia jednym z gatunk\u00f3w, kt\u00f3ry ma ogromny wp\u0142yw na ekosystem i tworz\u0105c\u0105 si\u0119 bior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 s\u0105 owady zapylaj\u0105ce z pszczo\u0142\u0105 miodn\u0105 na czele (Apis mellifera). Opini\u0119 sw\u0105 s\u0142usznie zawdzi\u0119cza mnogo\u015bci zale\u017cno\u015bci, kt\u00f3re wytwarza nie tylko z przedstawicielami innych gatunk\u00f3w fauny, ale przede wszystkim flory, dbaj\u0105c o rozmna\u017canie generatywne ro\u015blin i gwarantuj\u0105c im zap\u0142odnienie krzy\u017cowe, a w konsekwencji utrzymywanie danego gatunku, populacji. Ro\u015bliny utrzymuj\u0105 si\u0119 dzi\u0119ki
temu, \u017ce to w\u0142a\u015bnie g\u0142\u00f3wnie pszczo\u0142y zapewniaj\u0105 im zmienno\u015b\u0107 genetyczn\u0105. Tym jednym zdaniem przybli\u017cy\u0142am ju\u017c odrobin\u0119 konotacj\u0119 s\u0142owa bior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107.
Przyjrzyjmy si\u0119 nieco dok\u0142adniej, sk\u0105d ona wychodzi, gdzie zaczyna i gdzie ko\u0144czy:<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Bior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 zaczyna si\u0119 ju\u017c na poziomie kom\u00f3rkowym \u2013 w szeroko poj\u0119tych i znanych genach (dobra, tylko wspomn\u0119). \u015aci\u015blej m\u00f3wi\u0105c, bior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 to \u017cycie. A \u017cycie jest determinowane ju\u017c na poziomie molekularnym w postaci kodu genetycznego. Wszelakie powstaj\u0105ce na tym poziomie zmiany tworz\u0105 swoist\u0105 zmienno\u015b\u0107, dlatego nie ma w przyrodzie dw\u00f3ch identycznych organizm\u00f3w. Wszystkie
\u017cywe organizmy zapewniaj\u0105 sobie ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 \u017cycia przez replikacj\u0119 DNA, podzia\u0142y kom\u00f3rek, rozmna\u017canie, wymian\u0119 informacji genetycznej. Zmienno\u015b\u0107 zapewnia przetrwanie gatunku. To tyle o zmienno\u015bci genetycznej. Rozwijaj\u0105c kwesti\u0119 dalej, zmienno\u015b\u0107 genetyczna i powstawanie nowych form \u017cycia prowadzi do zmienno\u015bci gatunkowej, czyli r\u00f3\u017cnicowania gatunk\u00f3w ro\u015blin oraz zwierz\u0105t. Z kolei rozmaito\u015b\u0107 siedlisk zapewniaj\u0105ca r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 zasi\u0119gu gatunk\u00f3w je zasiedlaj\u0105cych tworzy
bior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 ekosystemow\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Czy u pszcz\u00f3\u0142 miodnych \u2013 (czyli tych, kt\u00f3re utrzymujemy) istnieje bior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107? Ale\u017c oczywi\u015bcie! I to ogromna! Wynika ona z faktu, \u017ce organizmy nale\u017c\u0105ce do danej grupy wykszta\u0142ci\u0142y wiele okre\u015blonych cech, aby dostosowa\u0107 si\u0119 do swojego \u015brodowiska. St\u0105d istotnie wyst\u0119puj\u0105 naturalnie wykszta\u0142cone podgatunki pszczo\u0142y miodnej wywodz\u0105ce si\u0119 z kilku ga\u0142\u0119zi ewolucyjnych. Czy ka\u017cdy pszczelarz potrafi
wymieni\u0107 chocia\u017c kilka przyk\u0142ad\u00f3w? Cisza na sali\u2026. Za to na wszelakich forach i grupach a\u017c grzmi od dyskusji, kt\u00f3re pszczo\u0142y s\u0105 najlepsze: krainki, w\u0142oszki, \u015brodkowoeuropejskie, i te znies\u0142awione ju\u017c Buckwasty. Rasy naturalne czy syntetyczne \u2013 ale wszystkie tworz\u0105 zmienno\u015b\u0107, czyli r\u00f3\u017cnice pomi\u0119dzy populacjami. Inna kwestia, \u017ce nie ka\u017cda zmienno\u015b\u0107 jest dedykowana konkretnym siedliskom. Skutki utraty bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci b\u0119dziemy obserwowa\u0107, je\u015bli w spos\u00f3b nieprzemy\u015blany b\u0119dziemy stara\u0107 si\u0119 o t\u0119 zmienno\u015b\u0107 poprzez zawleczenie genotyp\u00f3w w miejsca, do kt\u00f3rych one po prostu nie pasuj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Fotografie 1,2,3. Przyk\u0142ady zmienno\u015bci u pszcz\u00f3\u0142. Ju\u017c po prostej cesze, jak\u0105 jest ubarwienie, mo\u017cna zanotowa\u0107, jak r\u00f3\u017cne s\u0105 ich genotypy. Mo\u017cemy obserwowa\u0107 kolonie, gdzie wszystkie osobniki cechuj\u0105 si\u0119 ostrym \u017c\u00f3\u0142tym wybarwieniem, albo szarym. W przypadku miesza\u0144c\u00f3w b\u0119d\u0105 pojawia\u0142y si\u0119 warto\u015bci po\u0142owiczne lub tylko drobne odchylenia. Pierwsze zdj\u0119cie idealnie ukazuje powstaj\u0105c\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 wynikaj\u0105c\u0105 z aktu kopulacji matki nale\u017c\u0105cej do ras ciemnych. Wystarczy niewielki udzia\u0142 nasienia pochodz\u0105cego od \u017c\u00f3\u0142tego trutnia, aby w ulu pojawia\u0142y si\u0119 pojedyncze osobniki z r\u00f3\u017cnym udzia\u0142em i intensywno\u015bci\u0105 \u017c\u00f3\u0142tej barwy.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Fotografie: Canva<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Dobrze wi\u0119c. Wiemy, \u017ce w ekosystemie powstaje zmienno\u015b\u0107 polegaj\u0105ca na ograniczeniu lub wkomponowaniu pewnej puli genowej. Wszystko dzieje si\u0119 dzi\u0119ki istnieniu zale\u017cno\u015bci pomi\u0119dzy organizmami. Zapewne domy\u015blasz si\u0119 Drogi Czytelniku, \u017ce do kszta\u0142towania tych zmienno\u015bci, dok\u0142ada swoje trzy grosze ostatnie ogniwo tego \u0142a\u0144cucha \u2013 cz\u0142owiek. A poniewa\u017c cz\u0142owiek udomowi\u0142 zwierz\u0119ta, w tym i pszczo\u0142y, nie umknie Twojej uwadze, \u017ce cz\u0142owiek r\u00f3wnie\u017c tworzy zale\u017cno\u015bci wymienione w odcinku pierwszym. Wr\u00f3\u0107my jednak do pocz\u0105tku tej historii i cofnijmy si\u0119 do ni\u017cszych poziom\u00f3w \u017cycia:<\/p>\n\n\n\n

Jaki zatem pszczo\u0142y maj\u0105 wp\u0142yw na powstawanie bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci i jak j\u0105 kszta\u0142tuj\u0105?

O tych mechanizmach opowiem w kolejnych odcinkach, na kt\u00f3re ju\u017c serdecznie Was zapraszam!
dr in\u017c. Adriana Mirecka<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zale\u017cno\u015bci w o\u017cywionej cz\u0119\u015bci ekosystemu i ich wp\u0142yw na bior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107. Z istniej\u0105cych zale\u017cno\u015bci pomi\u0119dzy organizmami p\u0142yn\u0105 wszechstronne korzy\u015bci dla ekosystemu. Przede wszystkim dzi\u0119ki tym zachodz\u0105cym relacjom mo\u017ce istnie\u0107 \u017cycie na Ziemi, poniewa\u017c tworzy si\u0119 bior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 ekosystemowa. Wyst\u0119powanie zale\u017cno\u015bci pomi\u0119dzy organizmami przybiera zatem znaczenie ewolucyjne. W poprzednim odcinku zaprezentowa\u0142am przyk\u0142ady takich zale\u017cno\u015bci, kt\u00f3re ze wzgl\u0119du na…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-383","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolonowysacz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/383","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolonowysacz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolonowysacz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolonowysacz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolonowysacz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=383"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kolonowysacz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/383\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":387,"href":"https:\/\/kolonowysacz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/383\/revisions\/387"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolonowysacz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=383"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolonowysacz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=383"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolonowysacz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=383"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}